Emoji là gì? Vì sao cộng đồng người Việt đang vận động đưa cờ vàng vào emoji?
Trong thời gian gần đây, tại San Jose và nhiều nơi khác trên nước Mỹ, cộng đồng người Việt đang nhắc đến một vấn đề nghe có vẻ rất “hiện đại”: vận động đưa cờ vàng ba sọc đỏ vào hệ thống emoji. Tuy nhiên, bên cạnh sự quan tâm ngày càng lớn, vẫn còn rất nhiều người, đặc biệt là các cô chú lớn tuổi hoặc những người không quen với công nghệ, chưa thật sự hiểu rõ emoji là gì, vì sao phải vận động để có emoji, và việc này mang ý nghĩa gì đối với cộng đồng.
Thực ra, emoji là những hình nhỏ mà chúng ta thường thấy khi nhắn tin hoặc sử dụng mạng xã hội. Đó có thể là hình mặt cười, trái tim hay lá cờ của một quốc gia. Khi một người gửi emoji, người nhận sẽ thấy ngay hình đó trên điện thoại của mình. Có thể hiểu một cách đơn giản, emoji giống như “chữ viết bằng hình” trong thời đại điện thoại. Nếu trước đây chúng ta chỉ dùng chữ để diễn đạt cảm xúc và ý nghĩ, thì ngày nay chúng ta có thể dùng thêm hình ảnh để thể hiện cảm xúc, quốc gia hay bản sắc của mình một cách nhanh chóng và trực quan hơn.
Nhiều người thường nghĩ rằng các công ty như Apple, Google hay Facebook muốn tạo emoji gì cũng được, nhưng thực tế không phải vậy. Tất cả emoji trên thế giới đều phải được chấp thuận bởi một tổ chức quốc tế có tên là Unicode Consortium. Đây là cơ quan đặt ra tiêu chuẩn chung cho tất cả các ký tự và biểu tượng được sử dụng trên các thiết bị điện tử. Khi Unicode chấp nhận một emoji mới, emoji đó sau này sẽ xuất hiện đồng loạt trên iPhone, Android và các nền tảng mạng xã hội. Có thể nói một cách dễ hiểu rằng Unicode giống như “chính phủ” của thế giới emoji.
Việc tạo ra một emoji mới không hề đơn giản mà phải trải qua một quá trình khá chặt chẽ. Người đề nghị phải nộp một bản đề xuất chính thức, trong đó giải thích rõ emoji đó đại diện cho ai, có bao nhiêu người sẽ sử dụng, và vì sao nó cần thiết. Sau đó, Unicode sẽ xem xét, thảo luận và quyết định có chấp nhận hay không. Nếu được thông qua, các công ty công nghệ mới bắt đầu đưa emoji đó vào hệ thống điện thoại. Toàn bộ quá trình này có thể kéo dài từ một đến hai năm, thậm chí lâu hơn.
Đối với cộng đồng người Việt hải ngoại, cờ vàng ba sọc đỏ không chỉ đơn thuần là một lá cờ. Đó là biểu tượng của tự do, của lịch sử Việt Nam Cộng Hòa, và là ký ức gắn liền với hành trình vượt biển, tị nạn sau năm 1975. Trong khi đó, trên điện thoại hiện nay chỉ có emoji của lá cờ đỏ sao vàng. Đối với nhiều người Việt tại Hoa Kỳ, đặc biệt là những người từng trải qua biến cố lịch sử, đó không phải là biểu tượng đại diện cho mình. Chính vì vậy, cộng đồng mong muốn có một emoji cờ vàng để thể hiện đúng bản sắc, ghi nhận lịch sử của người Việt tị nạn và giúp thế hệ con cháu sau này hiểu rõ nguồn gốc của mình.
Đáng chú ý, nỗ lực này tại San Jose đang được dẫn dắt bởi Nghị Viên Biên Đoàn, người đã chủ động khởi xướng và phối hợp cùng cộng đồng để chuẩn bị hồ sơ đề xuất gửi lên Unicode Consortium. Không chỉ dừng lại ở việc hoàn tất nội dung proposal, văn phòng của ông còn đang tích cực vận động cộng đồng ký tên ủng hộ, nhằm chứng minh mức độ quan tâm và nhu cầu thực tế của người Việt hải ngoại. Theo kế hoạch, toàn bộ hồ sơ cùng chữ ký sẽ được nộp chính thức vào khoảng tháng 4 sắp tới.
Tuy nhiên, con đường phía trước không hề dễ dàng. Unicode thường chỉ chấp nhận emoji của các quốc gia đang được công nhận chính thức trên thế giới. Trong khi đó, cờ vàng là một biểu tượng mang tính lịch sử và cộng đồng, không đại diện cho một quốc gia hiện tại. Chính vì vậy, việc được chấp thuận sẽ khó hơn so với các loại emoji thông thường. Dù vậy, nhiều người trong cộng đồng vẫn tiếp tục vận động vì cho rằng trong thời đại công nghệ, sự đại diện văn hóa cũng quan trọng không kém bất kỳ yếu tố nào khác.
Có người cho rằng emoji chỉ là một hình nhỏ, không đáng để quan tâm. Nhưng nếu nhìn sâu hơn, ý nghĩa của nó lớn hơn rất nhiều. Đây không chỉ là một biểu tượng kỹ thuật số, mà còn là sự công nhận trên toàn cầu. Đó là cách để văn hóa và lịch sử của cộng đồng người Việt xuất hiện trong thế giới kỹ thuật số hiện đại. Nếu một ngày emoji cờ vàng được chấp nhận, thế hệ trẻ chỉ cần mở điện thoại ra là có thể nhìn thấy và tìm hiểu về biểu tượng của cộng đồng mình.
Trong thời đại ngày nay, emoji không còn chỉ là hình vẽ để cho vui. Nó đã trở thành một phần của ngôn ngữ, một phần của bản sắc và cũng là một phần của sự hiện diện trên toàn cầu. Vì vậy, việc vận động đưa cờ vàng vào emoji không chỉ là câu chuyện công nghệ, mà còn là câu chuyện về lịch sử, cộng đồng và sự công nhận của người Việt hải ngoại trong thế giới hiện đại.
Liên lạc Phương Quỳnh qua email qnlaw@att.net
