Inside the Charter School Crisis: Compliance Failures and a Defining Vote for ESUHSD Bên trong khủng hoảng trường charter: Vi phạm nghiêm trọng và lá phiếu định đoạt tại ESUHSD

__ENGLISH

A major decision is unfolding at the East Side Union High School District (ESUHSD), where the Board of Trustees is set to consider revoking the charters of Escuela Popular’s two long-standing programs: EPAFLC and EPCTC.

According to a newly released district statement, Superintendent Glenn Vander Zee is recommending revocation after months of documented violations, including widespread use of uncredentialed teachers and repeated misrepresentations to the Board and the public.

This decision is not just administrative—it is political. And at the center of it is Trustee Van Le (VL).

A pattern of violations—and a legal obligation

The district’s findings are severe.

Internal investigations revealed that Escuela Popular repeatedly assigned individuals without proper credentials—or in some cases, without any teaching authorization at all—to classrooms serving predominantly English learner students.

In at least 190 documented instances, individuals without credentials were placed in classrooms over the course of the 2025–2026 school year.

California law is clear: students—especially English learners—must be taught by properly authorized and credentialed teachers. The district, as the charter authorizer, is legally obligated to enforce this.

This is not a gray area. This is a compliance issue.

The numbers raise deeper concerns

Beyond compliance, academic outcomes raise further questions.

According to internal data cited by multiple sources, the schools’ graduation rates are reported to be approximately 15% and as low as 2.2% in certain programs.

If accurate, these figures suggest systemic failure—not just administrative oversight.

For a program serving vulnerable, immigrant communities, these outcomes demand scrutiny.

Will Van Le follow the law—or follow others?

This is where the issue becomes political.

According to multiple inside sources—including teachers and classified employees—VL has historically followed the lead of other trustees, particularly Lorena Chavez and Manuel Herrera, before making her vote.

She rarely takes a firm, independent stand.

This pattern raises a critical question ahead of the Board’s vote:

Will VL once again align with Lorena Chavez and Manuel Herrera, or will she follow the law and the district’s own findings?

A contrast in leadership

In contrast, Trustee Bryan Do has shown a clear and consistent indication in prior meetings that he intends to follow the law and uphold the district’s legal responsibilities.

That distinction matters.

Because this vote is not about personalities—it is about accountability.

Not the full story—yet

To be fair, there have been instances where VL has taken clear positions on certain issues.

Those exceptions exist—and they matter.

In future reporting, we will examine those cases in detail.

But on this issue, the pattern appears consistent—and the stakes are too high to ignore.

The bottom line

This is not just a vote about charter schools.

It is a test of leadership.

A test of independence.

And ultimately, a test of whether elected officials will stand by the law—or stand by each other.

The community is watching.

And this time, the question is simple:

Will VL follow Manuel Herrera and Lorena Chavez—or will she follow the law?

__VIETNAMESE

Một quyết định quan trọng đang diễn ra tại East Side Union High School District (ESUHSD), khi Hội Đồng Quản Trị chuẩn bị xem xét việc thu hồi quy chế charter của hai chương trình thuộc Escuela Popular: EPAFLC và EPCTC.

Theo thông cáo chính thức vừa được công bố, Giám Đốc Học Khu Glenn Vander Zee đã đề nghị thu hồi charter sau nhiều tháng điều tra, với hàng loạt vi phạm nghiêm trọng, bao gồm việc sử dụng giáo viên không có chứng chỉ hợp lệ và nhiều lần cung cấp thông tin không chính xác cho Hội Đồng và công chúng.

Đây không chỉ là một quyết định hành chính. Đây là một quyết định mang tính chính sách và trách nhiệm công vụ.

Và tâm điểm của vấn đề hiện nay là Ủy Viên Vân Lê (VL).

Vi phạm không còn là nghi vấn

Những gì học khu phát hiện được là rất đáng lo ngại.

Theo báo cáo nội bộ, Escuela Popular đã nhiều lần để những người không có chứng chỉ giảng dạy hợp lệ—thậm chí có trường hợp hoàn toàn không có bất kỳ giấy phép nào—đứng lớp giảng dạy cho học sinh, phần lớn là các em đang học tiếng Anh (English Learners).

Đáng chú ý, đã có ít nhất 190 trường hợp trong niên học 2025–2026, những người không đủ điều kiện vẫn được phân công giảng dạy.

Luật California quy định rõ ràng: học sinh, đặc biệt là học sinh đang học tiếng Anh, phải được giảng dạy bởi giáo viên có đầy đủ chứng chỉ và thẩm quyền.

Học khu, với vai trò là cơ quan cấp charter, có trách nhiệm pháp lý phải giám sát và thực thi điều này.

Đây không phải là vùng xám. Đây là vấn đề tuân thủ luật.

Những con số đáng suy nghĩ

Không chỉ dừng lại ở vấn đề pháp lý, kết quả học tập cũng đặt ra nhiều dấu hỏi.

Theo dữ liệu từ nhiều nguồn nội bộ, tỷ lệ tốt nghiệp của các chương trình này chỉ vào khoảng 15%, thậm chí có nơi chỉ khoảng 2.2%.

Nếu những con số này phản ánh đúng thực tế, thì đây không còn là vấn đề quản lý đơn thuần—mà là dấu hiệu của một vấn đề mang tính hệ thống.

Đặc biệt khi các chương trình này phục vụ cộng đồng di dân và những đối tượng cần nhiều hỗ trợ, thì trách nhiệm lại càng lớn.

Vân Lê sẽ theo luật hay theo người?

Vấn đề giờ đây không chỉ nằm ở hồ sơ vi phạm, mà nằm ở lá phiếu.

Theo nhiều nguồn tin nội bộ—bao gồm giáo viên và nhân viên—VL trong quá khứ thường có xu hướng đi theo lập trường của các ủy viên khác, đặc biệt là Lorena Chavez và Manuel Herrera, trước khi đưa ra quyết định của mình.

Bà hiếm khi thể hiện một lập trường độc lập và rõ ràng.

Điều này dẫn đến một câu hỏi lớn trước cuộc bỏ phiếu sắp tới:

Liệu lần này, VL sẽ tiếp tục đi theo Lorena Chavez và Manuel Herrera, hay sẽ đứng về phía luật pháp và những kết luận mà chính học khu đã đưa ra?

Một sự đối lập trong cách tiếp cận

Trong khi đó, Ủy Viên Bryan Do trong các buổi họp trước đây đã thể hiện lập trường rõ ràng: tuân thủ luật và thực hiện đầy đủ trách nhiệm của học khu.

Sự khác biệt này không chỉ là cá nhân.

Nó phản ánh cách một người dân cử lựa chọn giữa áp lực chính trị và trách nhiệm pháp lý.

Câu chuyện chưa dừng lại

Cũng cần nói rõ, đã có những trường hợp Vân Lê thể hiện lập trường riêng trong một số vấn đề khác.

Những ngoại lệ đó là có thật.

Và trong các bài viết sắp tới, chúng tôi sẽ phân tích sâu hơn những trường hợp này.

Tuy nhiên, trong vấn đề hiện tại, xu hướng hành xử của Vân Lê là điều mà nhiều nguồn tin nội bộ đã ghi nhận.

Kết luận

Đây không chỉ là một cuộc bỏ phiếu về charter school.

Đây là một phép thử về bản lĩnh và trách nhiệm.

Phép thử về sự độc lập của một người dân cử.

Và trên hết, là phép thử xem họ sẽ chọn đứng về phía luật pháp—hay đứng về phía những mối quan hệ chính trị.

Cộng đồng đang theo dõi.

Và câu hỏi lần này rất rõ ràng:

Vân Lê sẽ theo Manuel Herrera và Lorena Chavez—hay sẽ theo luật pháp?