“The King of Trash”
Chiều thứ Năm 13 tháng 11, 2025, khoảng 200 quan khách đã đến rạp Pruneyard Cinemas ở Campbell, CA để tham dự buổi ra mắt cuốn phim tài liệu “The King of Trash” do David Dương thực hiện với đạo diễn Errol Webber. David Dương là chủ nhân công ty giải quyết rác California Waster Solutions. Errol Webber là một đạo diễn trẻ từ Nam Cali gốc Jamaica. Anh đã nhận được nhiều giải về các phim tài liệu do anh thực hiện hoặc đạo diễn.
Dù chương trình tiếp tân được ghi là 5:30 chiều, khách tham dự đã đến sớm hơn nhiều và đã đứng ngồi kín sảnh đường cũng như phòng tiếp tân của rạp. Trong số khách mờicó sự hiện diện của nhiều viên chức thành phố Oakland và San Jose, đại diện các hiệp hội phim ảnh tài liệu nhiều nơi trên nước Mỹ cùng khá nhiều ký giả, phóng viên báo chí Việt ngữ và ngoại quốc. Trước lối vào phòng chiếu phim, thảm đỏ với tấm phông in bìa phim được đặt một bên tường để khách có thể chụp hình lưu niệm. Ông David Dương liên tục trả lời phỏng vấn của các báo, các đài truyền hình. Hai em của ông cũng bận rộn không kém. Đạo diễn Errol Webber với nụ cười thân thiện mau mắn tiếp xúc và chụp hình cùng quan khách.
“The King of Trash” (Vua Rác) khởi đầu bằng lời tự sự của David Dương, người thực hiện cuốn phim tài liệu về quá trình thành lập công ty thâu lượm rác thải California Waste Solutions. Trong suốt hơn 70 phút, ông David Dương và hai người em hiện đang cùng ông quản trị công ty là Victor và Kristina đã lần lượt thuật lại câu chuyện gia đình từ Việt Nam vào thời điểm Sài Gòn thất thủ và miền Nam Việt Nam lọt vào tay nhà cầm quyền từ miền Bắc vào. Cũng như nhiều gia đình trung lưu miền Nam khác, gia đình ông đã dần bị nhà cầm quyền tìm cách tước đoạt tài sản và phương tiện sinh sống khiến cả gia đình ông phải chọn liều mình vượt biên bằng đường biển. Khi ra đi, cô Kristina nhỏ nhất trong gia đình chỉ mới có 7 tuổi.
Qua trao đổi với ký giả, ông David Dương tâm sự rằng ý tưởng thực hiện cuốn phim bắt đầu khi thân mẫu mình sắp qua đời và gia đình ông muốn thực hiện một cuốn phim để tri ân cha mẹ đã hy sinh cả đời để đưa gia đình thoát khỏi cuộc sống trong chế độ độc tài và tìm sinh lộ ở một đất nước khác, nơi các anh em ông có thể có được cơ hội hít thở không khí tự do và tạo dựng tương lai tốt đẹp hơn cho dù có vất vả đến đâu.
Ba anh em David, Victor, và Kristina đã luân phiên thuật lại những gian truân dưới chế độ đỏ, những thách thức trong xã hội định cư mới, những bài học khi làm ăn tại xứ người, và những cơ duyên giúp cho gia đình ông thành lập và phát triển công ty California Waste Solutions. Ông nhấn mạnh rằng ngay từ khi thành lập công ty khởi đầu tại Oakland, California là Cogido, gia đình ông luôn quan niệm rằng không có công việc nào quá nhỏ và phải luôn quan tâm đến phúc lộc của nhân viên. Ông hãnh diện có nhiều nhân viên đã làm việc cho công ty từ những ngày đầu thành lập vào năm 1992.
Trong cuốn phim tài liệu, David Dương đã dành khá nhiều thời giờ để nói về việc đầu tư thầu đổ rác tại Sài Gòn. Mặc dù không nói rõ nhưng David có để cho khán giả hiểu rằng ông cũng khá băn khoăn với việc hợp tác với một nhà cầm quyền đã từng tước đoạt đi tự do, tài sản khiến gia đình ông phải đi tìm đất sống ở một quốc gia khác. Ông cho biết đã tham khảo ý kiến của thân phụ, người mà ông tuyệt đối tin tưởng qua sự hy sinh và triết lý sống vì gia đình, vì tha nhân, và đã cân nhắc thật nhiều trước khi quyết định đầu tư ở Việt Nam. Ông nói nhà cầm quyền ở Sài Gòn đã nhận ra nguy cơ ô nhiễm môi trường trầm trọng nếu không sớm giải quyết vấn nạn khủng hoảng rác thải nhưng lại không thể tìm được công ty nào trong hoặc ngoài nước có khả năng hoặc có ý định đầu tư tại Việt Nam. Và họ đã buộc phải nhờ đến công ty CWS của gia đình họ Dương. Thành lập từ năm 2004 dưới tên VWS (Vietnamese Waste Solutions), công ty này hiện điều hành thu gom và giải quyết rác tại bãi rác Đa Phước.
Nói chuyện với ký giả, ông cho biết nhờ kỹ thuật giải quyết rác tân tiến theo tiêu chuẩn Hoa Kỳ nên chưa có công ty nào ở Việt Nam có thể bì kịp. Tuy nhiên điều đó không có nghĩa là không có những cố gắng cạnh tranh từ các phía. Ông ý thức rõ điều đó và thận trọng cho biết ông tin tưởng với cố gắng cải tiến mỗi ngày, công ty của ông sẽ có thể tiếp tục công việc trong thời gian dài sắp tới.
Tuy nhiên, với sự xuất hiện và lời độc thoại khá nhiều của David Dương xuyên suốt chiều dài phim cùng với hai người em, người xem liên tưởng đến một phim tự sự mang lời tâm sự cùng lời biện hộ dưới góc chủ quan cho những quyết định trong đời tư hay nghề nghiệp của gia đình ông hơn là một phim tài liệu đúng nghĩa của nó, nơi có lẽ vài lời tường thuật của một người ngoài sẽ làm nổi bật ý nghĩa tài liệu của nó hơn.
Khi tiếp xúc với Kristina, ký giả nhận thấy thần thái của cô khác hẳn hình ảnh trong phim. Cô tươi tắn và trẻ trung hơn nhiều. Khi được hỏi, cô xác nhận điều ấy và tâm sự là phim được quay ngay thời điểm thân mẫu cô đang bệnh nặng và sắp qua đời. Cô đã trải qua rất nhiều thời khắc để thăm lo cho mẹ tại bệnh viện cũng như đã rất buồn trước sự mất mát người thân. Mặc dù vậy, cô vẫn cố gắng góp phần để xem đó là lòng tri ân dâng lên cho mẹ cha, những người đã hy sinh suốt tuổi xuân để bảo bọc và tạo dựng tương lai cho các con.
Qua trao đổi với David Dương và đạo diễn Errol Webber, chúng ta được biết phim tài liệu này được thực hiện với ý định nhấn mạnh đến tình người mà trong đó, sự đoàn kết, thương yêu, đùm bọc trong gia đình kèm với sự kiên trì, hy sinh và tha thứ khi cần thiết trước mọi nghịch cảnh sẽ đưa đến sự thành công và vươn được lên trên những xáo trộn đời thường. Trong lúc trả lời câu hỏi của khán giả khi phim kết thúc, ông David Dương cho biết cuốn phim này là một nhập đề, ông có ý định sẽ thực hiện một loạt phim tài liệu liên quan khác để trình bày chi tiết hơn hành trình tái dựng cuộc đời cũng như kinh doanh của gia đình ông, như bao gia đình người Việt tỵ nạn cộng sản khác tại hải ngoại.
Buổi ra mắt phim “The King of Trash” chấm dứt bằng một buổi tiệc nhỏ dành cho gia đình và quan khách ở lại trễ.
Contact Tran Vu at info@vietnewsdaily.com
